Zobacz też
Zobacz więcej
Newsletter
Logowanie
Zamek Żupny w Wieliczce
Zamek Żupny w Wieliczce to historyczna siedziba zarządu kopalni od końca XIII w. do 1945 r., a obecnie: obiekt udostępniany turystom (częściowo) oraz oficjalna siedziba Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka.
zobacz: historia Zamku Żupnego
Ekspozycje w Zamku Żupnym w Wieliczce:
1. Zamek Środkowy - najstarsza budowla kompleksu zamkowego zwana "Domem pośród Żup", powstała pod koniec XIII wieku. Obecnie udostępniany turystom. W tej części zamku mieszczą się trzy wystawy stałe poświęcone: archeologii, historii miasta i kolekcja solniczek oraz Sala Gotycka (sala reprezentacyjna) i sala wystaw czasowych.
Ekspozycja archeologiczna - usytuowana w oryginalnych piwnicach zamkowych. Prezentuje: historię osadnictwa na terenie Wieliczki i jej okolicach (od środkowej epoki kamienia po średniowiecze), makietę ukazującą Zamek Środkowy w początkowym okresie jego istnienia, dzieje obiektu - w fotografii.
Ekspozycja historyczna - prezentuje szereg zagadnień z dziejów miasta: działających tutaj cechów, sylwetki znamienitych Wieliczan, historię tutejszej szkoły górniczej oraz wspaniałą makietę ukazującą miasto z połowy XIX wieku.
Sala Gotycka - najbardziej reprezentacyjna sala Zamku Żupnego, zwana "Izbą Grodzką", o sklepieniu żebrowym wspartym na jednym filarze, z wkomponowanymi oryginalnymi elementami.
"Solniczki małe arcydzieła sztuki" - Nowa wystawa w Zamku Żupnym
Orzeł unoszący na rozpostartych skrzydłach czarkę, amorki powożące bogato dekorowane sanie przez zaprzężone łabędzie lub unoszące wysoko czarki niczym znicze olimpijskie, pięknie zdobiony tron z sentencją na siedzisku, zabawna małpka trzymająca w łapkach pojemniki, róg obfitości, muszle z łyżeczkami także w kształcie ślicznych muszelek, …. To tylko niektóre z licznej grupy po raz pierwszy prezentowanych solniczek na nowo otwartej wystawie „Solniczki – małe arcydzieła sztuki” w Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka a dokładnie w Zamku Żupnym w Wieliczce. Dołączyły one do grona tych, które prezentowane były już wcześniej: pozłacanych stateczków z żeglarzami, sań z chłopcem, muszelki z amorkiem, samochodu, samolotu, lokomotywy, całej grupy pięknych i cennych figuralnych solniczek miśnieńskich i wielu innych.
W nowej ekspozycji uwagę przykuwa ustawiona w jej centrum ogromna solniczka z dwoma pojemnikami na przyprawy. To oryginalna gablota, w której niczym kryształki soli prezentują się cenne solniczki z muzealnej kolekcji. Od niej rozpoczyna się podziwianie niezwykłych kształtów i misternego wykonania tych przedmiotów, które w pełni zasługują na miano małych arcydzieł sztuki. Były ozdobą stołów i wyjątkową „szatą” dla soli - przyprawy gwarantującej wyborny smak potrawom. Nie dziwi więc, że stały się niezwykle wdzięcznym, kolekcjonerskim obiektem.
2. Zamek Północny - zwany niegdyś "Domem Żupnym", powstał w XIV w., obecnie nie udostępniany turystom.
zobacz: historia Zamku Żupnego
3. Zamek Południowy - powstał w XIX w. Niegdyś mieścił pomieszczenia gospodarcze, mieszkanie dozorcy oraz remizę strażacką, skład przeciwpożarowy a obecnie przeznaczony dla potrzeb muzeum oraz działającej tutaj Restauracji "Królewska".
4. Baszta XIV w - jedyny tego typu obiekt zachowany z średniowiecznej fortyfikacji miejskiej. Za panowania Kazimierza Wielkiego miasto zostało otoczone murem z dwoma bramami oraz 19 basztami. Obecnie baszta udostęniana jest turystom. Wewnątrz zobaczyć można fotografię przedstawiajace jej dawny i obecny wygląd. Z okien roztacza się widok na zabudowę zamku i panoramę Wieliczki.
5. Szyb - najstarszy szyb górniczy w Wieliczce, z połowy XIII w.. W rzucie poziomym miał kształt prostokąta o wymiarach 3,4 m na 2,4 m. Nieznana jest jego rzeczywista głębokość (badania zakończono na głębokości 7 m) zakłada się, że zakończono jego zgłębianie zanim dotarł do złoża solnego.
6. Mury dawnej Kuchni Żupnej w Wieliczce - (XV w.) na dziedzińcu zamkowym zrekonstruowane zostały mury pierwszego "zakładu zbiorowego żywienia" w Polsce, w którym administracja żupna, górnicy oraz przejeżdżający po sól prasołowie (kupujący sól - transportujący ją lądem) otrzymywali bezpłatnie posiłki.
7. Mur obronny - z końca XIII wieku, udostępniany turystom.
|