"Dom pośród Żupy" (Zamek Środkowy - udostępniany turystom)

Budynek położony w środku zespołu zamkowego był siedzibą zarządcy salin krakowskich. Najstarszą częścią obiektu jest jego partia wschodnia wzniesiona w końcu XIII w., poszerzona w XIV stuleciu od strony zachodniej o parterowy budynek z niezwykłym bogactwem sklepień. W XVI w. nastała pora jego dalszej rozbudowy, zgodnie z renesansowym duchem, a więc podniesiono do poziomu drugiego piętra zachodnią część, powstały nowe stropy dekorowane kasetonami i belkami oraz wieńczącą mury attyką. Do budowy najstarszej części użyto piaskowca beskidzkiego, do rozbudowy zamku - cegły. W styczniu 1945 r. został zburzony do piwnic, pozostając ruiną do 1976 r. Odbudowę budynku ukończono w 1984 r. Oprócz oryginalnych średniowiecznych piwnic jest tu charakterystyczna dla epoki Kazimierza Wielkiego Sala Gotycka ze sklepieniem żebrowym wspartym na jednym filarze, co w budownictwie świeckim było unikatem. Godne uwagi są autentyczne zworniki, 3 żebra i fragmenty kamieniarki wmontowane w zrekonstruowane sklepienie. W pomieszczeniach mieści się ekspozycja poświęcona historii Wieliczki od czasów prehistorycznych do XX w. i jedyna w Polsce kolekcja solniczek.

"Dom żupny" (Zamek Północny - siedziba Muzeum)

Budowę rozpoczęto już w 1 poł. XIV w., a ukończono w XV stuleciu. Na parterze znajdowały się pomieszczenia gospodarcze, a na piętrze kaplica i komnaty mieszkalne dla wyższych urzędników. W piwnicy m.in. znalazło pomieszczenie więzienie żupne zwane "Groch". Do chwili obecnej budynek zachował swą postać, ale stracił bogaty wystrój (meble, posadzki). Jego ozdobę stanowią portale i obramienia okienne. Po remoncie ukończonym w 1992 r. mieści się tutaj siedziba Muzeum Żup Krakowskich. Na północnej ścianie przewiązki łączacej "Dom żupny" z "Domem pośród Żupy" widnieje herb Bonerów (żupników z 1 poł. XVI w.)

Najstarsze mury obronne z końca XIII w. (udostępniane turystom)

Najstarszy mur obronny zamku zbudowany z piaskowca beskidzkiego w kształcie owalu z końca XIII w. otaczał pierwotny teren zamku o wym. 44 x 52 m., pośrodku z budowlą o wym. 16 x 10 m i wjazdem w pobliżu północno-wschodniego narożnika.

Mury kuchni (udostępniane turystom)

Mury kuchni pochodzą z 2 poł. XV w. Pośrodku 4 filary stanowią resztki urządzenia piecowego. Był to pierwszy w Polsce zakład zbiorowego żywienia, gdzie stali pracownicy kopalni i prasołowie przyjeżdżający po sól otrzymywali bezpłatnie posiłki.

Baszta (udostępniana turystom)

XIV-wieczna, oryginalna w swej formie, pełniła funkcję fortyfikacji zamku, a wraz z murami zespołu zamkowego tworzyła system obronny miasta lokacyjnego od strony północno-zachodniej. Znajdowały się tutaj m. in.: więzienie, strzelnice, a nawet czasowo mieszkanie kapelana żupnego. Z ganku i okien baszty roztacza się piękny widok na dziedziniec zamku. Na uwagę zasługują odkryte podczas badań archeologicznych, w obrębie założeń zamku, liczne zabytki ruchome w postaci ceramiki, noży, podków, ostróg, strzemion, żelaznych bełtów do strzał z kuszy, toporów a także armatnich kul kamiennych i żeliwnych.

Rezerwat górniczy z najstarszym w Wieliczce szybem (udostępniany turystom)

Rezerwat górniczy z najstarszym w Wieliczce  szybem z poł. XIII w. Szyb o wymiarach: 3,40 x 2,40 m wzmacniały drewniane belki oraz konstrukcja rozporowa wsparta na czterech słupach. W jego wypełnisku, oprócz ceramiki, kołków drewnianych, osełek, żelaznych haków, fragmentów toczonej misy drewnianej, zachowały się też dwie liny z łyka lipowego: sygnalizacyjna i transportowa. Natomiast w pobliżu szybu natrafiono na kliny żelazne do odspajania brył solnych.