WYSTAWA TYLKO DO 26 LIPCA!

Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce organizuje w dn. 29.04 – 26.07. 2009 r. nową ekspozycję czasową zatytułowaną Nicią malowane, która  przybliży bogaty świat tkanin artystycznych w dawnej Polsce. Poprzez przedstawienie szerokiego zestawu zabytków wykonanych w rozmaitych technikach artystycznych od XV do XIX wieku wystawa da okazję do podziwiania niezwykłego kunsztu dawnych artystów i rzemieślników, którzy stworzyli dzieła sztuki mieniące się niezliczonymi barwami, a nierzadko również srebrnymi    i złoconymi nićmi.

Barwne, miękko kładzione i cienkie nici pozwalają uzyskać bardzo malarskie efekty. Kompozycje przypominające obrazy  o przedstawieniach figuralnych, roślinnych lub krajobrazowych osiągano w tapiseriach, wielobarwnych tkaninach, które  dekorowały najbogatsze wnętrza. Znane szerzej pod nazwami arras i gobelin, tapiserie  stanowiły jedną z ważniejszych gałęzi rzemiosła we Francji i we Flandrii i ich przykłady zobaczyć będzie można na wystawie w postaci scen biblijnych i krajobrazowych z XVI i XVII w. Ciekawym eksponatem będzie portiera herbowa biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika,  wykonana w 1638 r. w warsztacie Maksymiliana van der Gucht w Delft oraz znakomite antepedium ze sceną śmierci św. Stanisława,  utkane w 1758 r. w krakowskim warsztacie Francuza Francois  Glaize’a, które przynależy do cyklu pięciu antepediów przeznaczonych do kościoła  w Rzymie.

Wystawa pozwoli się  przenieść także w świat orientalnego przepychu, za sprawą wschodnich kobierców i jedwabnych makat, przetykanych srebrem. Na wystawie znajdują się liczne kobierce wykonane w Persji, Anatolii i Turkiestanie od XVII do XIX w. Ozdabiano nimi wnętrza, służyły też jako akcesoria namiotów oraz torby juczne. Oprócz dekoracyjnych, perskich i tureckich tkanin jedwabnych (XVII-XVIII w.), pochodzących ze znanej kolekcji Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich,  na wystawie zobaczymy również piękny egzemplarz makaty buczackiej, należący niegdyś do Ignacego Paderewskiego.

Zamiłowanie Polaków do piękna orientalnych barw i wzorów owocowało nabywaniem wschodnich tekstyliów drogą zakupu, ale dostarczyły  ich także w formie zdobyczy wojennych zmagania militarne, toczone przez Polskę i Turcję w XVII. Często uczestnicy wojen ofiarowywali je później jako wota do kościołów, gdzie przerabiano je na paramenty liturgiczne. Na wystawie pokazany zostanie m.in. ornat z siedemnastowiecznej, tureckiej, jedwabnej tkaniny brokatowej, noszącej ślady wtórnego wykorzystania. Pochodzi on z zazwyczaj niedostępnego dla zwiedzających skarbca kościoła św. Klemensa w Wieliczce. Z bardzo bogatego zbioru tkanin uświetniających liturgię w kościele wielickim,   których wyliczenie  zajęło aż 14 kart rękopiśmiennego inwentarza w 1748 r., na wystawie zaprezentowane zostaną  wysokiej klasy artystycznej, polskie barokowe wyroby haftowane oraz dalmatyki i ornaty z aksamitów i brokatów, pochodzących z  wybitnych ośrodków tkackich we Włoszech i Francji (XVI-XIX w.)

Dopełnieniem wystawy będą dawne stroje, widoczne m.in. na portretach olejnych. Wśród licznych, prezentowanych na wystawie  elementów ubiorów historycznych zobaczyć będzie można bucik królowej Marii Kazimiery Sobieskiej z XVII w.,  barokową spódnicę  kasztelanowej krakowskiej o długości 558 cm, pasy kontuszowe, haftowany frak mundurowy oraz torbę huzarską... oraz wiele, wiele innych akcesoriów, stworzonych z udziałem tytułowych nici.     

                                       Klementyna Ochniak-Dudek 

Prezentowane eksponaty pochodzą ze zbiorów:

Fundacji XX. Czartoryskich

Muzeum Narodowego w Krakowie

Muzeum Narodowego w Poznaniu

Zamku Królewskiego na Wawelu

Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu

Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Muzeum Okręgowego w Rzeszowie

Kościoła św. Klemensa w Wieliczce

Patronat medialny: TVP Kraków, Radio VOX, Polska Gazeta Krakowska, Spotkania z Zabytkami, Mówią Wieki

                       Zobacz galerię zdjęć z wystawy